Sáng 12/6, ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố giảm tỷ giá bình quân liên ngân hàng xuống còn 16.458 VND/USD, so hôm 11/6 là 16.461 VND/USD. Ngay lập tức, các ngân hàng thương mại buộc phải điều chỉnh tỷ giá xuống 16.623 VND/USD so với 16.626 VND/USD hôm 11/6.

Như vậy, liên tiếp hai ngày liền kể từ khi ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tỷ giá, tỷ giá công bố của các ngân hàng thương mại đều tăng kịch trần so biên độ được phép 1%.

Theo thông báo của ngân hàng Nhà nước, việc điều chỉnh tỷ giá nhằm phản ánh sát hơn tình hình cung - cầu ngoại tệ trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng, khắc phục tình trạng găm giữ ngoại tệ.

Ngân hàng Nhà nước cũng hứa sẽ tiếp tục thực hiện can thiệp để đảm bảo thanh khoản cho thị trường. Tuy nhiên, việc tỷ giá liên tiếp kịch trần chứng tỏ nguồn cung USD vẫn căng thẳng, đòi hỏi ngân hàng Nhà nước phải có những can thiệp mạnh mẽ hơn.

Trưa 12/6, lãnh đạo một doanh nghiệp vận tải biển cho biết, các ngân hàng thương mại vẫn áp dụng chính sách không bán USD theo tỷ giá công bố cho doanh nghiệp có nhu cầu, mà chỉ bán với giá thực tế 17.500 - 17.600 VND/USD. Trong khi đó, doanh nghiệp bán hàng, xuất khẩu thu ngoại tệ buộc phải bán cho ngân hàng theo tỷ giá công bố. Tính ra, mỗi USD, doanh nghiệp thiệt 877 - 977 VND.

“Mức chênh lệch tỷ giá này là đã giảm xuống trong hai ngày qua, khi ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tăng tỷ giá cho sát hơn với tình hình thị trường. Trước đây, chênh lệch này lên tới 1.200 VND hoặc cao nữa. Tuy nhiên, mỗi tuần, tôi phải chuyển ra nước ngoài thanh toán khoảng 1 triệu USD. Tính ra, thiệt hại gần 1 tỉ đồng”, lãnh đạo doanh nghiệp kể trên nói.

Ngân hàng ép doanh nghiệp về tỷ giá đã dẫn đến những rối loạn trong thanh toán, khi doanh nghiệp đến lượt mình, buộc phải tăng giá sản phẩm tương ứng với tỷ giá thực tế, hoặc phải ép khách hàng thanh toán theo tỷ giá USD chợ đen.

Cách làm của ngân hàng, đã gián tiếp đẩy giá USD trên thị trường chợ đen lên cao. Theo nhận xét của một tổng giám đốc ngân hàng thương mại: “Giá USD chợ đen phần nào phản ánh cung cầu, giá cả trên thị trường chính thức. Bằng chứng là mỗi khi tỷ giá trên thị trường chính thức tăng, giảm, thì tỷ giá trên thị trường chợ đen cũng tăng giảm theo”.

Trong tuần lễ đầu tháng 6, ngân hàng Nhà nước đã tuyên bố đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu ngoại tệ cho nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu của nền kinh tế. Và những biến động vừa qua chủ yếu là do yếu tố tâm lý và yếu tố đầu cơ.

Có hiện tượng một số đại lý đổi ngoại tệ của các tổ chức tín dụng đầu cơ đẩy giá USD lên cao để trục lợi gây tổn thất cho người dân, đặc biệt là tại Hà Nội và TPHCM. Trước đó, tuần lễ cuối tháng 5, ngân hàng Nhà nước cũng đã có thông tin chính thức, trong đó khẳng định chênh lệch cung - cầu USD không quá lớn và ngân hàng Nhà nước đủ khả năng can thiệp để ổn định tỷ giá. Đồng thời, can thiệp bán ngoại tệ cho các nhu cầu nhập khẩu hàng hoá thiết yếu.

Tuy nhiên, một số ngân hàng thương mại cho rằng, không tìm đủ nguồn đô la, nên mới phải có phí dàn xếp đô la khiến giá giao dịch thực tế đội lên so với giá công bố.

Theo bình luận của một chuyên gia ngân hàng, Nhà nước cần chứng minh thực lực của mình bằng việc bán ra USD mạnh hơn nữa, đáp ứng đủ cho nhu cầu doanh nghiệp. Đồng thời chấn chỉnh tình trạng mua bán đô la hai giá hiện nay của ngân hàng thì mới có thể bình ổn thị trường.

Tình trạng hai giá còn, thì tâm lý găm giữ USD vẫn còn. Trong bối cảnh lạm phát, Nhà nước cũng không thể phá giá đồng nội tệ bởi đó sẽ là áp lực tăng giá. Việc bung USD dự trữ ra bán để thu tiền mặt về, vừa ổn định tỷ giá, vừa giúp chống lạm phát.

[ Trở về ]